Conferentie circulaire economie

Deelsessies

Hieronder vindt u informatie over de verschillende deelsessies. U hoeft zich niet van te voren in te schrijven voor deze sessies, maar u stelt op de dag zelf uw programma samen. Het Inspiratieplein kunt u de gehele dag bezoeken. We hanteren op de dag het principe 'wie het eerst komt het eerst maalt'. Hou voor de zekerheid dus een alternatieve sessie in gedachten.

Favorietentool
Om u te helpen bij het samenstellen van uw persoonlijke programma, kunt u gebruik maken van de Favorietentool. U klikt op de gekleurde balk met uw muis. Alle informatie over de betreffende sessie wordt zichtbaar. Wilt u de sessie bewaren als 'favoriet', dan klikt u op het sterretje aan het einde van de gekleurde balk. Deze 'favoriet' wordt onthouden. Klik op 'Print uw favorieten' en al uw favorieten staan onder elkaar.

Print uw favorieten

Ronde 1

Titel: Biomassa en Voedsel: Van Transitieagenda naar Uitvoeringsprogramma
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Emmo Meijer (Voorzitter van het transitieteam Biomassa en Voedsel)
Etteke Wypkema (Waterschap Brabantse Delta )
Peter van Velzen (Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
Omschrijving: Emmo Meijer, voorzitter van het Transitieteam, licht toe hoe de transitieagenda Biomassa en Voedsel bijdraagt aan de circulaire economie en geeft in vogelvlucht een overzicht van de initiatieven in dit onderdeel van het eerste Uitvoeringsprogramma circulaire economie. Daarbij zoomen we in op de Grondstoffenfabriek als voorbeeldproject. Wist u dat er uit afvalwater ook nog heel veel te winnen valt? De waterschappen in Nederland beschouwen afvalwater niet langer alleen als een te zuiveren en te verwerken afvalproduct, maar ook als een bron van duurzame energie, grondstoffen en schoon water. Dit past in de maatschappelijke transitie naar een circulaire economie. Eén van de grondstoffen is het bioplastic PHA welke als inspirerend voorbeeld nader zal worden toegelicht.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.1 Prioriteit Biomassa en Voedsel - blz 12 en 2.1.16 Door ontwikkelen van grondstoffenfabrieken - blz 23
Titel: Bouw: Van Transitieagenda naar Uitvoeringsprogramma
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Elphi Nelissen (TU Eindhoven)
Esther 't Hoen (BZK)
Hans Scherpenzeel (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)
Omschrijving: Van Transitieagenda naar concrete Uitvoering. Uitvoeringsprogramma Circulaire ouweconomie. De bouwsector staat voor een grote circulaire transitie. Het uitvoeringsprogramma voor de Circulaire Bouweconomie geeft hier - obv de transitieagenda en de kabinetsreactie - richting aan. Aan de hand van een presentatie van Elphi Nelissen (De Bouwagenda) en Esther 't Hoen (BZK) krijgt u te zien hoe de Transitieagenda wordt omgezet in daden en welke rol de overheid, de markt en onderwijs & wetenschap hierin spelen. Aan de slag met de MilieuPrestatie Gebouwen, Bouw Techniek Innovatiecentrum, het materialenpaspoort, de inkoopkracht van het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en ProRail zijn ook de eerste stappen in het uitvoeringsprogramma. En er zijn inspirerende voorbeelden in het land te zien van partijen die nu al invulling geven aan de Circulaire Bouweconomie.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.4 Prioriteit Bouw - blz 38
Titel: CIRCO: Creating business through Circular Design
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Stella van Himbergen (CIRCO)
Jeroen Hinfelaar (CIRCO)
Hans Spiegeler (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Omschrijving: CIRCO staat voor ‘creating business through circular design’. Dit programma van de Topsector Creatieve Industrie activeert en equipeert (productie)bedrijven en creatieve professionals om concreet aan de slag te gaan met circulair ondernemen, met design als motor. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een bottom up, op design-thinking gebaseerde methodiek, de Circular Business Design Track (kortweg CIRCO track). Tijdens deze inspiratiesessie hoor je in vogelvlucht wat een CIRCO Track inhoudt en krijg je een aantal bijzondere resultaten te zien van een van de 360 bedrijven die al hebben deelgenomen aan een CIRCO track. Ook krijg je een overzicht van wat er dit jaar allemaal op de planning staat.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.3.1 Actielijn opschalen CIRCO - blz 57
Titel: Circulaire Economie in Kaart
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Maikel Kishna (PBL)
Trudy Rood (PBL)
Omschrijving: WERKSESSIE - Met 85.000 circulaire activiteiten die voor 420.000 banen zorgen, is onze huidige economie voor 4 á 5 procent circulair, zo inventariseerde het PBL onlangs. Van innovatieve circulaire initiatieven, cruciaal voor de groei van de circulaire economie, zijn er zo’n 1500. Maar hoe bruikbaar is deze inventarisatie eigenlijk? Er komt in 2020 een vervolg. Welke vragen heeft u voor de nieuwe ronde? Uit de inventarisatie blijkt dat er nog geen zicht is op een snelle overgang naar een circulaire economie. Hiervoor is veel meer nodig. Willen we dat in 2050 de economie circulair is, is het cruciaal dat er meer wordt ingezet op innovaties. In verschillende tafels gaan we daarom samen in gesprek over de vraag "Hoe vergroten we het marktaandeel van circulaire strategieën en innovaties?".

Alvast meer weten? Het volledige rapport vindt u op: www.pbl.nl/publicaties/circulaire-economie-in-kaart
Titel: Circular skills voor de Arbeidsmarkt
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Laura Roebroeck (Platform Beta-Techniek)
Heleentje Swart (Circular Friesland)
André Rodenburg (Ministerie van Infratructuur en Waterstaat)
Omschrijving: "Circular skills” zijn nodig voor het bereiken van een Circulaire Economie. Maar over welke vaardigheden hebben we het dat eigenlijk en hoe zorgen we voor een beroepsbevolking met zulke skills? In deze werksessie verkennen Heleentje Swart (Crcular Friesland / Spark the Movement) en Laura Roebroeck (Platform Beta-Techniek / Techniekpakt) deze uitdaging met u en bieden perspectief. In de coöperatie “Leren voor Morgen” werken zij samen aan de toekomst van het leren, op school en daarbuiten. Na een inleiding op het thema Circulaire Economie en Arbeidsmarkt gaan we in dialoog met de zaal over wat "Circular Skills" zijn en wat de plek daarvan is in het onderwijs en op de arbeidsmarkt, nu en in de toekomst.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.8.3 Arbeidsmarkt - blz 69
Titel: Consumptiegoederen: Van Transitieagenda naar Uitvoeringsprogramma
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Vera Dalm (Milieu Centraal)
Omschrijving: Eén van de grote opgaven van een circulaire economie is om de kringloop van productie en consumptie te sluiten. We moeten slimme oplossingen verzinnen voor de verspilling van grondstoffen die in ons manier van leven is ingesleten. De transitieagenda consumptiegoederen geeft als aanvulling op het huidige afvalbeleid richting aan de keuzes die gemaakt kunnen worden door beleidmakers, wetenschappers, ondernemers en natuurlijk de consumenten. Vera Dalm van het transitieteam Consumptiegoederen licht toe hoe met dit uitvoeringsprogramma ervaring en kennis zal worden doorontwikkeld om antwoorden te vinden op de grotere transitievraagstukken. Laat je inspireren door de 9 icoonprojecten van de Prioriteit Consumptiegoederen en denk mee met het transitieteam over de vervolgstappen om de kringloop van productie en consumptie verder te sluiten.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.5 Prioriteit Consumptiegoederen - blz 44
Titel: Experimenteren voor een Circulaire Economie: hoe regel je dat?
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Corine de Rijke (Rvo)
Inge de Weerd (IenW)
Omschrijving: Om tot een Circulaire Economie te komen is innovatie nodig. Innovatie waarmee of waarvoor vaak experimenteerruimte nodig is in wet- en regelgeving om de kansen en risico’s te testen. Wilt u als bedrijf experimenteren maar past dat niet in de huidige wet- en regelgeving? Ervaart u hier belemmeringen bij? Of bent u benieuwd naar wat voor ruimte om te experimenteren er momenteel al is? Tijdens deze werksessie staan we stil bij wat experimenteren voor u en de overheid betekent. Vervolgens zullen we interactief aan de slag gaan en achterhalen wat voor ruimte bedrijven zoeken, of deze ruimte in regelgeving te vinden is, en welke belemmeringen er in deze zoektocht ervaren worden.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.2 Wet- en regelgeving - blz 55
Titel: Hoe maatschappelijke initiatieven de transitie een boost kunnen geven
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Hans Wiltink (De Gemeynt)
Jan Paul Soest (De Gemeynt)
Omschrijving: Beter omgaan met producten en grondstoffen leeft in de maatschappij. Er zijn veel maatschappelijke CE initiatieven om duurzamer om te gaan met consumptiegoederen. Deze leveren een mooie bijdrage aan de transitie. De uitdaging is om de bijdrage van deze initiatieven aan de transitie te vergroten en daarmee deze te versnellen. Dat vraagt bezinning over de wijze van samenwerking tussen het Rijk, CE-initiatieven en andere sleutelspelers. Adviesbureaus De Gemeynt en Oliithe hebben hier onderzoek naar gedaan en komen tot een aantal handreikingen. In deze deelsessie worden de meest relevante handreikingen gepresenteerd en met de aanwezigen uitgewerkt hoe bruikbaar die zijn en hoe uitvoering er uit zou kunnen zien.
Titel: Interdisciplinair Onderwijs voor een Circulaire Economie
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Jan Jurriens (Het Groene Brein)
Gertjan de Werk (TU Delft)
Martien Dijkstra (Provincie Utrecht)
Giuseppe van der Helm (Leren voor Morgen)
Omschrijving: In de transitie naar een Circulaire Economie draait het om het sluiten van ketens. Uitdagingen vanuit het bedrijfsleven die worden neergelegd bij kennisinstellingen vragen dan ook steeds vaker om een ketenoverstijgende en interdisciplinaire benadering. De roep om interdisciplinair onderwijs wordt daarmee steeds groter. De traditionele structuur van kennisinstellingen is hier echter niet op ingericht: Afstudeer-, stage- en onderzoeksplekken worden vaak bij 1 opleiding met zijn eigen specifieke eisen ondergebracht. Hoe kunnen we het onderwijs zo inrichten dat er meer ruimte komt voor interdisciplinaire vraagstukken binnen de kennisinstellingen? In deze sessie komen drie inspirerende voorbeelden van interdisciplinair onderwijs aan bod die hun ervaringen en belemmeringen met ons delen. Hierna gaan we samen in gesprek over de vraag "Wat is er nodig om het onderwijs zo in te richten dat kennisinstellingen tegemoet kunnen komen aan de interdisciplinaire en ketenoverstijgende uitdagingen vanuit het bedrijfsleven?"

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.8.2.1 Integratie CE in opleidingseisen primair en hoger onderwijs - blz 68
Titel: Kunststoffen: Van Transitieagenda naar Uitvoeringsprogramma
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Jos Keurentjes (Transitieteam Kunststoffen)
Omschrijving: Jos Keurentjes, voorzitter van het Transitieteam, licht toe hoe de transitieagenda Kunststoffen bijdraagt aan de circulaire economie en geeft een overzicht van de initiatieven in dit onderdeel van het eerste Uitvoeringsprogramma circulaire economie. Vervolgens is er ruimte voor interactie met het publiek en wordt u uitgedaagd om met initiatieven te komen die kunnen bijdragen aan de transitie en de projecten in het uitvoeringsprogramma.

Alvast inlezen? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.2 Prioriteit Kunststoffen - blz 24
Titel: Maakindustrie: Van Transitieagenda naar Uitvoeringsprogramma
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Fried Kaanen (Metaalunie)
Harald Tepper (Philips)
Mattheüs van de Pol (Ministerie van Economische Zaken)
Omschrijving: In deze sessie zal de opzet van het uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie worden besproken. Na verwelkoming door Fried Kaanen, voorzitter van het transitieteam Maakindustrie, zal Harald Tepper (Philips, en PACE – het internationale Platform for Accelerating the Circular Economy) laten zien hoe het internationale bedrijfsleven, samen met overheden en NGOs, in de praktijk met het versnellen en opschalen van CE aan de slag is. De leerervaringen op het gebied van projectsturing, kennisdeling, en platform building worden benut in het opzetten van het Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie. Mattheüs van de Pol (minsterie EZK) gaat in op de eerste opzet en inhoudelijke projecten van het uitvoeringsprogramma in opbouw. Deelnemers aan de sessie kunnen daarnaast ook eigen projecten voorstellen om te verkennen of die ook passen bij de agenda.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.3 Prioriteit Maakindustrie - blz 31
Titel: Producentenverantwoordelijkheid - een lonkend perspectief voor de circulaire economie
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Maarten Dubois (EY)
Cor Wittekoek (Vereniging Producentenverantwoordelijkheid Nederland (VPN))
Siu Lie Tan (Recycling Netwerk Benelux)
David Uijttewaal (FastFeetGrinded)
Omschrijving: Producentenverantwoordelijkheid betekent zoveel als het nemen van je verantwoordelijkheid voor een product dat je op de markt zet. Die verantwoordelijkheid eindigt in een Circulaire Economie niet bij de verkoop of het aflopen van de garantietermijn maar strekt zich uit tot de gehele levenscyclus van een product: ontwerp-productie/verkoop-gebruik-hergebruik/recycling. Het is een concrete manier om invulling te geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. Producentenverantwoordelijkheid is niet nieuw en bestaat al lange tijd en vele bedrijven doen al aan producentenverantwoordelijkheid, doorgaans verplicht en opgelegd door Brusselse richtlijnen. Zo bestaat dit onder meer al voor autowrakken, elektrische producten, verpakkingen en batterijen. Het heeft z'n waarde bewezen op het vlak van inzameling en recycling. Wat zou het verder nog kunnen leveren? In deze sessie gaat het om de mogelijkheden die het instrument biedt voor het bereiken van meer circulariteit in producten. Tijdens de sessie komen diverse inspirerende sprekers aan het woord die kansen zien voor producten die zullen verduurzamen indien producentenverantwoordelijkheid daarvoor van toepassing wordt.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.1 Producentenverantwoordelijkheid (EPR) - blz 54
Titel: Visies op Circulaire samenleving verbeeld
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Marieke Rietbergen (Design Innovation Group )
Omschrijving: In het uitvoeringsprogramma wordt het belang benadrukt van gezamenlijke beelden van de toekomst om de weg ernaar toe te formuleren. Hoe ziet de circulaire wereld er in 2050 uit? In deze werksessie worden beeld en verbeelding strategisch ingezet om gezamenlijke verre toekomsten te creëren. Immers ‘je kunt het niet doen, als je het je niet kunt voorstellen’. In deze werksessie bespreken we aan de hand van een groot aantal snapshots hoe toekomsten van wonen, werken en de stad er mogelijk uitzien. Wat brengen de gemaakte beelden? Welke scenario’s zijn mogelijk? Welke beelden zijn nodig om die gedeelde toekomst te maken? En hoe passen we deze bestaande beelden aan? Wat vinden we allemaal zo aantrekkelijk dat we tegen elkaar zeggen ‘was het maar alvast 2050, hè?’ En welke producten, diensten, systemen die we nu kennen verdwijnen uit ons dagelijks leven en plaatsen we in het museum?

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 1.3 Hoe verder met het uitvoeringsprogramma - blz 8 en 3.8.1.2 Actielijn communicatie - blz 66
Titel: Welkom bij het Versnellingshuis Nederland Circulair!
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Michel Schuurman (Versnellingshuis Nederland Circulair!)
Esther Veenendaal (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland )
Corine van As (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland )
Omschrijving: Werkt u aan een technologische innovatie, maar lukt het niet om de productiekosten te laten dalen? Wilt u uw innovatie op de markt brengen, maar ontbreekt de marktvraag door weerstand van gevestigde spelers of consumenten? Kom voor deze en andere vragen naar het Versnellingshuis Nederland Circulair! Leg uw uitdagingen op tafel, en maak kennis met projectleiders van het Versnellingshuis die samen met u willen bouwen aan een circulair Nederland. Binnen het Versnellingshuis bundelt een brede coalitie van publieke en private partijen de krachten om u te helpen en de transitie te versnellen. Ingrediënten zijn de regio, internationale kansen, doorbraakprojecten, wegwijs in financiële instrumenten, opschaling, MKB-ondersteuning.
Tijdens deze sessie gaan we graag met u het gesprek aan over het Versnellingshuis. Daarbij informeren wij u over de aanpak van het Versnellingshuis en bieden we ruimte voor het voeren van adviesgesprekken.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.10 Versnellingshuis - blz 71

Ronde 2

Titel: Biobased materialen voor een Circulaire Economie
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Jan van Dam (Wageningen Food and Biobased Research)
Christiaan Bolck (Wageningen Food and Biobased Research)
Omschrijving: Deze interactieve werksessie geeft inzicht in beschikbare biobased materialen voor de sectoren bouw en kunststoffen. Dit gebeurt aan de hand van twee publicaties: “Biobased Plastics 2019” en “Catalogus biobased bouwmaterialen 2019”. De boekjes die in opdracht van het Rijk en de TKI BioBased Economy door Wageningen Research zijn gemaakt, geven op een onafhankelijk, informatieve en praktische wijze potentiële gebruikers inzicht in de actuele beschikbaarheid, gebruikseigenschappen en duurzaamheidsaspecten van verschillende biobased materialen. De “Catalogus biobased bouwmaterialen 2019” rubriceert de grondstoffen, materialen, producten en diensten naar grondstof en toepassing. De doelgroep is de gehele bouwketen: architecten, bouwbedrijven, aannemers, (inkopers van) bouwmarkten en publieke en private opdrachtgevers. In “Bioplastics 2019” wordt gekeken naar zowel thermoplastische als thermohardende materialen. Het geeft inzicht in de productie, verwerking, eigenschappen en toepassingsmogelijkheden van de verschillende typen bioplastics. Doel is ondernemers de mogelijkheden van biobased plastics te laten zien, studenten informatie te geven over deze nieuwe onderzoeksrichting en ambtenaren te ondersteunen in hun beleidsvorming. Na een korte presentatie van beide publicaties volgt een interactieve discussie.

Deelnemers kunnen na afloop van de sessie de boekjes gratis mee naar huis nemen.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.2.4 Biobased Plastics - blz 28 en 2.4 Prioriteit Bouw - blz 38
Titel: Circulair inkopen: het effect van refuse & rethink bij inkoop
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Chandar van der Zande (Metabolic)
Omschrijving: In deze sessie duiken we met een vlotte presentatie van Metabolic de thematiek in van circulair inkopen en wordt extra aandacht gegeven aan de (nu nog) blinde vlek: de impact van iets niet inkopen. De vraag die centraal staat: Hoe kan refuse meegenomen worden om dichter bij duurzaamheidsdoelen te komen? We zullen in deze sessie inzicht verkrijgen in de praktijk binnen de publieke sector, maar ook in wat er speelt in de markt om zo van elkaar te kunnen leren. Centraal in deze discussie staat ook de noodzaak tot het monitoren van het effect van circulair inkopen. Door te meten wat de invloed is van iets niet kopen, of het inkopen van spullen met een langere levensduur, gefabriceerd van hernieuwbare materialen of met een lager gebruiksprofiel kan gestuurd worden op de duurzaamheidsdoelstellingen van een organisatie.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.4.8 Actielijn circulair inkopen door het Rijk
Titel: Circulaire businesmodellen in de Bouw
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Peter Paul Van Kempen (Van Kempen Consultancy)
Martijn Veerman (Alkondor Hengelo)
Karlijn Mol-Korten (Dura Vermeer)
Idse De Wit (Remeha B.V.)
Elphi Nelissen (TU/e)
Wilma Jansen (Branchvereniging Nederlandse Architectenbureaus)
Omschrijving: “Circulaire Bouweconomie? Het moet wel vliegen!” Een veel gehoorde kreet in de transitie naar deze nieuwe economie. Er zijn al bedrijven die er brood in zien. Drie partijen vertellen hoe: Remeha, Dura Vermeer en Alkondor. Alle drie geven een korte pitch over hun circulaire product en wat zij hebben geleerd in de ontwikkeling naar hun circulaire product. Hoe creëer je waarde, waarom levert het winst op? Welke lessen zijn er geleerd? Gespreksleider Peter Paul van Kempen zal nadien de pitchers interviewen over wat de redenen waren achter het starten met hun circulaire product en hoe je als bedrijf makkelijker de stap kunt maken naar circulaire business. Na de pitches en interviews zal iedereen in de zaal de kans krijgen hierover vragen te stellen. Samen leren van de praktijk. Kortom, genoeg reden om te komen!

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.4 Prioriteit Bouw - blz 38.
Titel: Circulaire Economie in Europa
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Robbert Droop (Min.IenW)
Willen Henk Streekstra (VNO)
Jelmer Vierstra (St. Natuur en Milieu)
Jenny Montanus (Min.IenW)
Tjitske IJpma (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Arende van der Pol (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Omschrijving: De Europese Commissie heeft haar Actieplan voor Circulaire Economie bijna uitgevoerd. Welke Europese maatregelen zijn verder nodig voor de NL koplopers? In de werksessie gaan we in op wat EU tot nu toe heeft gedaan, en welk EU-beleid de textiel keten en consumentengoederen het best zal helpen in de transitie. Dit doen we aan de hand van verschillende gesprekstafels. Praat u mee?

Thematafels:
1. Thematafel Textiel – Jenny Montanus / Arende van der Pol (IenW)
2. Thematafel Consumentenbeleid op Europees nivo – Sanne Westra (IenW)
3. Thematafel economische diplomatie Holland Circular Hotspot – Tjitske IJpma (IenW)
4. Hoe de CE-boodschap in Brussel versterken - Willem Henk Streekstra (VNO)

Alvast meer weten? Zie het Uitvoeringsprogramma: 3.9 Internationale inzet - blz 70
Titel: Circulaire Economie: van nationale ambitie naar een regionale aanpak!
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Ingrid Verheij (Gemeente Rotterdam)
Ingrid Zeegers ( Vereniging Circulair Friesland)
Christian Lorist (VNO-NCW midden)
Omschrijving: Ambitie op het gebied van Circulaire Economie? Daar hebben gemeenten, provincies, waterschappen en regionale samenwerkingsverbanden geen gebrek aan! Maar hoe maak je deze ambities ook echt waar? Waar leg je focus? En hoe kom je tot concrete acties, een programma of een agenda om deze circulaire doelen te bereiken? Werk je bij een gemeente of in regionaal verband aan CE en zoekt je naar meer handelingsperspectief? Dan is deze sessie iets voor jou! Ter inspiratie vertellen 3 sprekers over hun ervaringen om tot een regionale aanpak voor CE te komen. Wat ging goed? Wat bleek lastig? Wat heeft het tot nu toe opgeleverd? Vervolgens gaan we interactief aan de slag: We duiken in verschillende circulaire uitdagingen én de mogelijke stappen om verder te komen met een regionale aanpak.

Alvast meer weten? Zie het Uitvoeringsprogramma: 4. Circulaire Economie op alle schaalniveaus - blz 78
Titel: De Nederlandse Circulaire Economie verbeeld
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Bianca van den Boogaard (GH+O / RVO)
Omschrijving: Voor welke globale uitdagingen zijn de Nederlandse circulaire activiteiten de oplossing? Op welke thema’s is steekt Nederland met kop en schouders uit boven de rest van de wereld. En wanneer deze activiteiten worden gepromoot, wat voor beelden horen daar dan bij? Aan de hand van concrete globale uitdagingen en Nederlandse thema’s en met een bak vol foto’s en stiften gaan we concreet aan de slag: Welke circulaire beelden geven de Nederlandse activiteiten goed weer en waarom? Creëren we in een uur handvatten voor een gezamenlijke internationale (beeld)taal?

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.8.1.2 Actielijn communicatie
Titel: Duurzaam gedrag: Aanvalsplan scheiden GFT en SWILL
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Addie Weenk (Rijkswaterstaat/BIT IenW)
Omschrijving: Hoe kan een dierentuin bijdragen aan de gedragsverandering van huishoudens en bedrijven op het gebied van afvalscheiding? Een groot deel van de organische afvalstromen van huishoudens en bedrijven verdwijnt nog richting afvalverbranding. Hoe kunnen we dat veranderen? Tijdens deze werksessie gaan we na een korte intro over gedragsbeïnvloeding in groepen uiteen om te brainstormen en discussiëren over welke concrete handvaten op nationaal niveau aangereikt kunnen worden om op korte termijn meer huishoudens en bedrijven GFT en SWILL apart in te laten zamelen. ARTIS deelt vervolgens hun circulaire plannen en zal reflecteren op de uitkomsten van de werksessie. De resultaten worden meegenomen als input voor de Aanvalsplannen van Rijkswaterstaat .

Alvast meer weten? Zie het Uitvoeringsprogramma: 3.8.1 Gedrag en communicaite - blz 66
Titel: Lokaliseren van Circulaire Ambachtscentra van de Toekomst
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Quirine Kramer (Ministerie Infrastructuur en Waterstaat)
Sanne Westra (Ministerie Infrastructuur en Waterstaat)
Omschrijving: Het doel is om in 2030 in Nederland een landelijk dekkend netwerk van circulaire ambachtscentra te hebben. Met slim ruimtelijk kunnen gemeenten verschillende initiatieven verbinden zoals milieustraten, kringloopwinkels en ambachtslocaties. Hier is men bedreven in levensduurverlenging van producten door onder meer reparatie, het opknappen en uit oude producten nieuwe producten maken. Inspirerende voorbeelden zijn de Tilburgse kringloopwinkel La Poubelle, de Recycleboulevard in Leeuwarden en het Upcyclingcentrum in Almere. Er komen veel klanten en het levert werkgelegenheid op, ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast is er nauwe samenwerking met het onderwijs (m.n. ROC’s/MBO) en met het programma Circulair onderwijs en skills. Gemeenten spelen bij de totstandkoming van dergelijke initiatieven een belangrijke rol. Dit jaar wordt een verkenning gedaan naar de (financiële) haalbaarheid naar lokale/regionale circulaire ambachtscentra. Help ons mee met het lokaliseren van kansrijke pilots!

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 2.5.6 Circulaire Ambachtscentra - blz 49
Titel: Marktprikkels & Financiering: Van verkenning naar uitvoering
Type sessie: Inspiratiesessie
Sprekers: Ton van der Wijst (SER)
Alexander van de Vooren (SER)
Robin Hamerlinck (Ministerie Infrastructuur en Waterstaat)
Mark Overman (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Omschrijving: Op 25 mei 2018 bracht de SER haar Verkenning Financiële instrumenten voor een circulaire economie uit. De inzet van financiële overheidsinstrumenten, zoals belastingen, subsidies en overheidsinkopen, kan bijdragen aan een versnelling van de transitie naar een circulaire economie. Door deze financiële instrumenten slim in te zetten, ontstaan economische kansen, terwijl milieuschade en onzekerheid over grondstoffenvoorziening afnemen. Dit staat in de verkenning “Financiële instrumenten voor een circulaire economie”. Samen met de SER kijken we terug op de verkenning, reflecteren we op wat nu in het uitvoeringsprogramma staat en kijken we vooruit naar wat nog meer mogelijk en wenselijk zou kunnen zijn.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.5 Marktprikkels - blz 61
Titel: Materialen voor de Klimaat Transitie
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Ton Bastein (TNO)
Leon Wolthers (RVO)
Mattheüs van de Pol (Ministerie van Economische Zaken)
Omschrijving: Naast de transitie naar een Circulaire Economie vraagt ook de Klimaat transitie om grote inspanningen van burgers, bedrijven en overheid. Daarnaast is ‘De circulaire economie niet alleen belangrijk uit het oogpunt van verstandig omgaan met grondstoffen, maar kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan het oplossen van het klimaatvraagstuk en biedt kansen voor het innovatieve Nederlandse bedrijfsleven.’ -Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Ook op materiaal gebied vraagt de klimaattransitie nogal wat: hoe gaan we alle windmolens, zonnepanelen, accu’s en infrastructuur maken? Hebben we wel genoeg van de benodigde specialistische grondstoffen? In deze deelsessie laat TNO zien hoe het er voor staat met onze voorraad en hoe we deze het beste kunnen aanwenden.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 1.4 Verbinding met de energie- en klimaattransitie - blz 9
Titel: NWO Crossover Circular Society
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Ardi Dortmans (Holland Chemistry)
Karin van Beurden (Saxion | University of Applied Sciences)
Omschrijving: De transitie naar een Circulaire Economie is complex, daarom is het gewenst naar het totaalsysteem te kijken vanuit transitieperspectief. Samen met MinIenW, topsectoren Chemie, Logistiek en Creatieve Industrie, werkt een multidisciplinair nationaal consortium in het NWO Crossover programma aan het projectvoorstel "Circular Society" om hiervoor nieuwe kennis te ontwikkelen. Tijdens deze werksessie vraagt het consortium om uw feedback om het voorstel verder aan te scherpen.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.7.2.4 Stimuleren kennisontwikkeling en innovaties - blz 66
Titel: Op zoek naar de Kernindicatoren van een Circulaire Economie
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Aldert Hanemaaijer (Planbureau voor de Leefomgeving)
Anne Gerdien Prins (Planbureau voor de Leefomgeving)
Arash Kargar (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Omschrijving: 50% reductie van niet duurzame grondstoffen in 2030. Het is nu 2019. Waar staan we? Zicht op de voortgang is nodig om te bepalen in welke mate de gestelde circulaire doelen worden gerealiseerd, en, of bijsturing nodig is. Hiervoor is begin 2018 door CBS, PBL en RIVM een raamwerk voorgesteld met verschillende indicatoren. Op dit moment werkt PBL in nauwe samenwerking met andere (kennis)instellingen aan een integrale Circulaire Economie rapportage. Hiervoor zijn we op zoek naar een beperkte set kernindicatoren die in één oogopslag de stand van zaken (van de transitie) laat zien, zowel met betrekking tot de beoogde effecten van een circulaire economie als de inspanningen van de overheid en maatschappelijke partijen om dit te realiseren. Deze zoektocht naar kernindicatoren die niet alleen op nationaal, maar ook regionaal niveau relevant zijn, willen we graag samen met u doen. In deze werksessie kunnen deelnemers na een korte introductie concrete voorstellen doen voor kernindicatoren en de huidige (voorlopige) set aanvullen en prioriteren. Denkt u met ons mee welke indicatoren hier van belang zijn?

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 3.7 Monitoring, Kennis en Innovatie - blz 62
Titel: Regio’s in transitie naar Circulaire Kunststofketens
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Rolf Teunis (Provincie Overijssel)
Bart Verschoor (Provincie Zuid Holland)
Mireille Kinket (Polymer Science Park)
Angelique Erkenbosch (InnovationQuarter)
Henk Vooijs (InnovationQuarter)
Remy Notten (Dijkstra Plastics)
Omschrijving: Hoe kunnen we de nationale transitieagenda Kunststoffen vertalen naar een regionaal uitvoeringsprogramma? Wat voor ondersteuning is er nodig? In deze werksessie presenteren de Provincie Overijssel en Zuid-Holland de huidige stand van zaken en gaan in op belemmeringen en mogelijke oplossingen. Hierna gaan we onder leiding van Mireille Kinket (Polymer Science Park), Remy Notten (Dijkstra Plastics), Henk Vooijs (IQ) en Angelique Erkenbosch (IQ) in verschillende thematafels het gesprek aan over hoe we de circulaire kunststofketen kunnen organiseren en opschalen.

Alvast meer weten? Bekijk het Uitvoeringsprogramma: 4. Circulaire Economie op alle schaalniveaus - blz 78
Titel: Valorisatie van Biomassa en Reststromen in de praktijk
Type sessie: Werkatelier
Sprekers: Emmo Meijer (Voorzitter van het transitieteam Biomassa en Voedsel)
Ruud Zanders (Kipster)
Noor Buur (Soop)
Eric De Munck (Centrum Hout)
Paul van den Heuvel (Koninklijke Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen)
Omschrijving: In de transitie naar een circulaire economie gaat het over het sluiten van ketens. Van restromen nieuwe producten maken. Maar van afval naar grondstof is zo makkelijk nog niet. In deze werksessie horen we drie inspirerende verhalen over hoe je tot succesvolle commerciële toepassingen komt van reststromen op basis van circulaire bedrijfsconcepten. Van koffiedik naar zeep tot toepassingen van hout in de bouw en gww en het Kipster ei van Columbus. Vervolgens roepen we u op om ook zelf een 1 minuut pitch te houden om uw uitdagingen voor te leggen aan het panel van ervaringsdeskundigen en een oproep te doen tot samenwerking!